بارفیکس یکی از بهترین حرکات ورزشی برای تقویت عضلات پشت، بازو و شانهها به شمار میرود. با این حال، انجام این حرکت برای همه ممکن نیست؛ به دلیل نداشتن تجهیزات مناسب، ضعف عضلانی یا مسائل فیزیکی، بسیاری به دنبال حرکات جایگزین بارفیکس برای رسیدن به نتایج مشابه هستند. در این مقاله به بررسی جامع و تخصصی حرکات جایگزین بارفیکس میپردازیم که بدون نیاز به میله یا تجهیزات خاص، امکان تقویت مؤثر عضلات بالاتنه را فراهم میکنند. با شناخت این تمرینات میتوانید برنامه تمرینی خود را کاملتر کرده و به شکلی هوشمندانه روی افزایش قدرت و حجم عضلات کار کنید.
پیش از شروع تمرین، آنالیز بدن در مرکز آنالیز بدن با دستگاه تهران می تواند بیسیار تاثیر گذار باشد و در برنامه تمرینی شما بسیار به شما کمک کند.
چرا باید حرکات جایگزین بارفیکس را بشناسیم؟
بارفیکس یک حرکت پیچیده است که نیازمند قدرت عضلانی مناسب در عضلات پشت، بازوها و شانههاست. بسیاری از افراد به دلیل محدودیتهای فیزیکی، ضعف عضلانی اولیه یا نبود تجهیزات لازم، نمیتوانند این حرکت را به درستی انجام دهند. علاوه بر این، برخی ورزشکاران برای جلوگیری از آسیبهای احتمالی یا ایجاد تنوع در برنامه تمرینی خود، به دنبال جایگزینهای مؤثر و کارآمد هستند. شناخت حرکات جایگزین بارفیکس کمک میکند تا بدون محدودیت در تجهیزات و تواناییهای بدنی، بتوانید عضلات هدف را به طور مؤثر تقویت کنید، تعادل عضلانی را حفظ کنید و ریسک آسیبدیدگی را کاهش دهید. همچنین این حرکات میتوانند مسیر پیشرفت شما را در رسیدن به انجام بارفیکس کامل هموارتر کنند.
دلایل مهم برای شناخت حرکات جایگزین بارفیکس:
- امکان انجام تمرینات بدون نیاز به میله یا تجهیزات خاص
- مناسب برای افراد مبتدی یا کسانی که قدرت کافی برای بارفیکس ندارند
- کاهش ریسک آسیبهای مفصلی و عضلانی
- ایجاد تنوع در برنامه تمرینی و جلوگیری از یکنواختی
- تقویت تعادل عضلانی و تمام عضلات مرتبط با بارفیکس
- کمک به پیشرفت تدریجی و رسیدن به انجام بارفیکس واقعی
- قابلیت انجام در محیطهای مختلف، از خانه تا باشگاه
معرفی 7 حرکت جایگزین بارفیکس
در ادامه به معرفی و بررسی معرفی 7 حرکت جایگزین بارفیکس می پردازیم.
حرکت روئینگ با دمبل (Dumbbell Row)
حرکت روئینگ با دمبل یک تمرین قدرتی چند مفصلی است که عمدتاً عضلات پشت را هدف قرار میدهد. این حرکت باعث تقویت عضلات ذوزنقهای، عرضی پشت (لاتیسیموس دورسی) و عضلات رومبوئید میشود. همچنین بخش ثانویهای از عضلات بازو مانند عضله دوسر بازو (بایسپ) و عضلات شانه نیز درگیر میشوند. این تمرین به بهبود قدرت کششی بالا تنه و تعادل عضلانی کمک میکند و میتواند جایگزین مؤثری برای بارفیکس باشد، مخصوصاً برای کسانی که هنوز قدرت کافی برای بارفیکس ندارند.
روش اجرای دقیق و صحیح:
- دمبلها را در هر دست بگیرید و پاها را به اندازه عرض شانه باز کنید.
- کمی زانوها را خم کنید و از کمر به جلو خم شوید به طوری که پشت صاف و تقریبا موازی زمین باشد.
- دمبلها را با کنترل از جلوی بدن به سمت پهلوها بکشید، آرنجها را نزدیک بدن نگه دارید.
- در بالاترین نقطه مکث کوتاهی داشته باشید و عضلات پشت را منقبض کنید.
- دمبلها را به آرامی به موقعیت شروع برگردانید.
- در طول حرکت، گردن در راستای ستون فقرات باشد و از خم کردن یا چرخاندن کمر اجتناب کنید.
مناسب برای:
عضلات هدف:
- عضلات ذوزنقهای (Trapezius)
- عضلات عرضی پشت (Latissimus dorsi)
- عضلات رومبوئید (Rhomboids)
- عضله دوسر بازو (Biceps brachii)
- عضلات پشتی شانه (Posterior deltoid)

حرکت پول اور با دمبل (Dumbbell Pullover)
پول اور با دمبل حرکتی تخصصی برای تقویت عضلات سینه و پشت است که روی عضلات لاتیسیموس دورسی (عرضی پشت) و عضلات زیر بغل تأثیر ویژهای دارد. این تمرین به افزایش انعطافپذیری شانه و گسترش قفسه سینه کمک میکند و به تعادل قدرت در بخش جلویی و پشتی بدن یاری میرساند. اجرای صحیح این حرکت باعث فعال شدن عضلات تنفسی و بهبود ظرفیت ریه نیز میشود.
روش اجرای دقیق و صحیح:
- روی یک نیمکت یا زمین به پشت دراز بکشید و یک دمبل را با هر دو دست بالای سینه نگه دارید.
- آرنجها را کمی خم نگه دارید و دمبل را به آرامی به سمت پشت سر پایین ببرید تا جایی که احساس کشش در شانهها کنید.
- دمبل را به کنترل کامل به جای اول برگردانید.
- حرکت را به آرامی و با تمرکز انجام دهید، از حرکت ناگهانی پرهیز کنید.
- ستون فقرات باید در حالت طبیعی و لگن ثابت باشد.
مناسب برای:
- مناسب برای بانوان و آقایان
- به خصوص برای افرادی که تمرکز روی بهبود قدرت و انعطافپذیری عضلات پشت و قفسه سینه دارند.
عضلات هدف:
- عضلات عرضی پشت (Latissimus dorsi)
- عضلات سینهای بزرگ (Pectoralis major)
- عضلات زیر بغل (Teres major)
- عضلات شانه (Deltoids)

حرکت کششی با کش مقاومتی (Resistance Band Pull Apart)
این حرکت تمرینی با کش مقاومتی است که عضلات بالاتنه به ویژه عضلات پشت شانه و بالای کمر را هدف قرار میدهد. کش مقاومتی باعث افزایش تنش مداوم روی عضلات میشود و حرکت کششی باعث تقویت عضلات رومبوئید و ذوزنقهای میگردد. این تمرین به بهبود وضعیت بدنی، کاهش قوز شانه و تقویت تعادل عضلانی کمک میکند.
روش اجرای دقیق و صحیح:
- کش مقاومتی را دو دست گرفته و دستها را به اندازه عرض شانه باز کنید.
- آرنجها را کمی خم کنید و کش را به آرامی و با کنترل به سمت عقب و کنار بدن بکشید.
- عضلات پشت شانه و کمر را منقبض کنید.
- کش را به آرامی به نقطه شروع برگردانید.
- در تمام طول حرکت، شانهها پایین و عقب قرار داشته باشند و بدن صاف باشد.
مناسب برای:
- بسیار مناسب برای بانوان و آقایان
- به خصوص برای کسانی که دنبال بهبود وضعیت بدنی و تقویت عضلات کوچک پشت شانه هستند.
عضلات هدف:
- عضلات ذوزنقهای پایین (Lower trapezius)
- عضلات رومبوئید (Rhomboids)
- عضلات پشتی شانه (Posterior deltoids)
- عضلات گردن و بالای کمر

پلانک روئینگ (Plank Row)
پلانک روئینگ یک تمرین ترکیبی است که عضلات مرکزی بدن (core) را همزمان با عضلات پشت و بازو درگیر میکند. این حرکت نیازمند ثبات و کنترل بالای بدن است و باعث تقویت تعادل، قدرت عضلانی و هماهنگی بین گروههای عضلانی مختلف میشود. این تمرین به افزایش توانایی حرکتی و بهبود عملکرد روزمره و ورزشی کمک میکند.
روش اجرای دقیق و صحیح:
- در حالت پلانک با دو دمبل در دستها قرار بگیرید، بدن صاف و در یک خط مستقیم باشد.
- یکی از دمبلها را از زمین بلند کرده و به سمت پهلو بکشید، آرنج را نزدیک بدن نگه دارید.
- دست را به آرامی پایین بیاورید و با دست دیگر حرکت را تکرار کنید.
- لگن در تمام طول حرکت ثابت و بدون چرخش باشد.
- نفسگیری منظم و کنترل شده انجام شود.
مناسب برای:
- مناسب برای بانوان و آقایان
- به ویژه کسانی که به دنبال تقویت همزمان عضلات مرکزی و پشت هستند.
عضلات هدف:
- عضلات مرکزی (Core muscles)
- عضلات عرضی پشت (Latissimus dorsi)
- عضلات دوسر بازو (Biceps)
- عضلات شانه (Deltoids)

بارفیکس معکوس روی میز (Inverted Row)
بارفیکس معکوس روی میز یک حرکت کششی و تقویتی است که عضلات پشت، بازوها و شانه را با وزن بدن درگیر میکند. این حرکت گزینه بسیار خوبی برای مبتدیان است که قدرت لازم برای بارفیکس کامل را ندارند و به تدریج عضلات لازم را تقویت میکنند. اجرای صحیح این تمرین به بهبود قدرت کششی و تعادل عضلانی کمک میکند.
روش اجرای دقیق و صحیح:
- زیر یک میز محکم دراز بکشید و دستها را روی لبه میز باز کنید.
- بدن را با قدرت بازوها و عضلات پشت به سمت میز بکشید تا چانه یا سینه به لبه میز نزدیک شود.
- بدن در یک خط مستقیم از سر تا پا باشد.
- به آرامی به حالت شروع برگردید.
- حرکت را با کنترل و بدون تاب دادن بدن انجام دهید.
مناسب برای:
- مناسب برای بانوان و آقایان
- به خصوص افراد مبتدی و کسانی که هنوز توان بارفیکس کامل را ندارند.
عضلات هدف:
- عضلات عرضی پشت (Latissimus dorsi)
- عضلات ذوزنقهای (Trapezius)
- عضلات دوسر بازو (Biceps)
- عضلات شانه (Deltoids)

پوش آپ با دست باز (Wide-Grip Push-Up)
پوش آپ با دست باز نوعی حرکت فشار است که بیشتر روی عضلات سینه، شانه و عضلات ثانویه پشت تمرکز دارد. باز کردن دستها باعث افزایش فشار روی عضلات پشتی و ثانویه بالاتنه میشود و تعادل عضلانی ایجاد میکند. این تمرین به بهبود استقامت عضلانی و قدرت کلی بالاتنه کمک میکند.
روش اجرای دقیق و صحیح:
- در حالت پوش آپ قرار بگیرید و دستها را بیشتر از عرض شانه باز کنید.
- بدن را در یک خط مستقیم نگه دارید، از سر تا پا صاف باشد.
- به آرامی بدن را پایین ببرید تا سینه به نزدیکی زمین برسد.
- سپس با فشار بازوها بدن را به حالت شروع بازگردانید.
- از قوس دادن کمر یا خم کردن لگن خودداری کنید.
مناسب برای:
- مناسب برای بانوان و آقایان
- مخصوصا افرادی که دنبال تمرین بدون تجهیزات با وزن بدن هستند.
عضلات هدف:
- عضلات سینهای بزرگ (Pectoralis major)
- عضلات شانه (Deltoids)
- عضلات پشت بازو (Triceps)
- عضلات مرکزی (Core muscles)

حرکت سوپرمن (Superman)
حرکت سوپرمن یک تمرین وزن بدن است که عضلات پایین کمر، پشت و عضلات مرکزی بدن را تقویت میکند. این حرکت به بهبود وضعیت ستون فقرات، افزایش ثبات عضلات کمر و کاهش دردهای ناشی از ضعف عضلات پشتی کمک میکند. اجرای صحیح این حرکت باعث افزایش انعطافپذیری و استقامت عضلات پشت میشود.
روش اجرای دقیق و صحیح:
- روی شکم دراز بکشید و دستها را مستقیم به جلو کشیده و پاها را صاف نگه دارید.
- همزمان دستها و پاها را از زمین بلند کنید تا بدن شکل یک قوس نرم بگیرد.
- چند ثانیه مکث کنید و عضلات پشت و کمر را منقبض نگه دارید.
- به آرامی به حالت شروع برگردید.
- در طول حرکت گردن را در راستای بدن نگه دارید و از خم کردن آن پرهیز کنید.
مناسب برای:
- مناسب برای بانوان و آقایان
- به ویژه افرادی که به دنبال تقویت عضلات پایین کمر و بهبود وضعیت بدنی هستند.
عضلات هدف:
- عضلات پایین کمر (Erector spinae)
- عضلات عرضی پشت (Latissimus dorsi)
- عضلات مرکزی (Core muscles)
- عضلات شانه و گردن (Deltoids و Trapezius)

نکات مهم در اجرای حرکات جایگزین بارفیکس
حرکات جایگزین بارفیکس برای مؤثر بودن و پیشگیری از آسیب نیازمند اجرای صحیح و با تمرکز بالا هستند. رعایت فرم درست، کنترل حرکت و توجه به جزئیات فنی باعث میشود عضلات هدف به خوبی درگیر شده و فشار اضافی به مفاصل و کمر وارد نشود. همچنین گرم کردن پیش از تمرین، تنفس مناسب و استراحت کافی بین ستها نقش مهمی در افزایش کارایی و حفظ سلامت بدن دارند.
نکات کلیدی و تخصصی در اجرای حرکات جایگزین بارفیکس:
- حفظ فرم صحیح بدن: همیشه ستون فقرات صاف و طبیعی باشد، از خم کردن یا گرد کردن کمر خودداری کنید.
- کنترل حرکت: حرکات را آهسته و کنترل شده انجام دهید تا عضلات درگیر شوند و از حرکات ناگهانی و سریع پرهیز شود.
- تنفس منظم و عمیق: هنگام کشیدن یا فشار آوردن، نفس خود را حبس نکنید و نفسگیری را با حرکات هماهنگ کنید.
- گرم کردن پیش از تمرین: حداقل 5 تا 10 دقیقه گرمکردن شامل حرکات سبک کششی و حرکتی انجام دهید تا عضلات آماده شوند.
- انتخاب وزن مناسب: اگر از وزنه یا کش مقاومتی استفاده میکنید، وزنهای انتخاب کنید که توان انجام حرکت با فرم صحیح و تعداد مناسب تکرار وجود داشته باشد.
- تمرکز روی عضلات هدف: حین حرکت ذهن خود را روی عضلاتی که قرار است فعال شوند متمرکز کنید تا بیشترین تأثیر حاصل شود.
- استراحت کافی بین ستها: 60 تا 90 ثانیه استراحت به بدن اجازه بازیابی انرژی و آماده شدن برای ست بعدی را میدهد.
- اجتناب از فشار بیش از حد: اگر احساس درد غیرمعمول یا فشار روی مفاصل داشتید، تمرین را متوقف کرده و فرم حرکت را بررسی کنید.
- تنوع در تمرینات: ترکیب چند حرکت جایگزین مختلف باعث تحریک بهتر عضلات و جلوگیری از یکنواختی میشود.
- پیشرفت تدریجی: به مرور زمان شدت، تعداد تکرار یا وزن تمرین را افزایش دهید تا عضلات به شکل سالم و موثر رشد کنند.
سوالات متداول درباره حرکات جایگزین بارفیکس
در ادامه به بررسی سوالات متداول درباره حرکات جایگزین بارفیکس می پردازیم.
۱. آیا حرکات جایگزین بارفیکس میتوانند به همان اندازه بارفیکس عضلات را تقویت کنند؟
بله، اگر به درستی و با شدت مناسب انجام شوند، میتوانند به اندازه بارفیکس روی عضلات پشت، بازو و شانه تأثیرگذار باشند، مخصوصاً برای مبتدیان یا افرادی که محدودیت تجهیزات دارند.
۲. کدام حرکت جایگزین بارفیکس برای افزایش قدرت عضلات پشت مناسبتر است؟
حرکت روئینگ با دمبل و بارفیکس معکوس روی میز از بهترین گزینهها برای تمرکز بر قدرت عضلات پشت هستند.
۴. حرکات جایگزین بارفیکس برای افراد مبتدی چگونه باید اجرا شوند؟
با وزن کم یا وزن بدن، تعداد تکرار و ستهای کمتر، تمرکز روی فرم صحیح و کنترل حرکت، به تدریج شدت افزایش یابد.
۶. آیا انجام حرکات جایگزین بارفیکس میتواند به بهبود تکنیک بارفیکس کمک کند؟
بله، این حرکات باعث تقویت عضلات اصلی و ثانویه مرتبط با بارفیکس میشوند و زمینه پیشرفت در اجرای بارفیکس واقعی را فراهم میکنند.
۷. آیا بانوان هم میتوانند بدون نگرانی از این حرکات استفاده کنند؟
کاملاً بله، این حرکات برای بانوان مناسب است و بسته به هدف، میتوان شدت و حجم تمرینات را تنظیم کرد.